Πώς μας επηρεάζουν τα social media
Ζούμε σε μια εποχή όπου το κινητό τηλέφωνο είναι η προέκταση του χεριού μας και τα social media έχουν γίνει ένας από τους πιο συνηθισμένους τρόπους σύνδεσης, έκφρασης και αναζήτησης επιβεβαίωσης. Όμως αυτή η τεχνολογική επανάσταση δεν είναι ουδέτερη.
Επηρεάζει βαθιά το νευρικό μας σύστημα, τη συναισθηματική μας κατάσταση, την αυτοεκτίμησή μας και τελικά τη ζωή μας. Για να ανακτήσεις τον έλεγχο χρειάζεται να δεις την αλήθεια κατάματα, να πάρεις αποφάσεις και να αναλάβεις δράση. Γιατί μόνο τότε μπορείς να χτίσεις μια ζωή που δεν καθορίζεται από εξωτερικά ερεθίσματα αλλά από τη βαθύτερη εσωτερική σου δύναμη.
Η επιστήμη έχει αποδείξει ότι η χρήση των social media ενεργοποιεί τα ίδια κέντρα ντοπαμίνης με το αλκοόλ και τα ναρκωτικά. Αυτό δεν σημαίνει πως τα social media είναι επικίνδυνα από μόνα τους, σημαίνει όμως ότι χτυπούν σε ένα πολύ ευαίσθητο σύστημα ανταμοιβής.
Κάθε like, κάθε κοινοποίηση, κάθε νέο μήνυμα δημιουργεί μια μικρή έκρηξη ευχαρίστησης. Και όσο περισσότερο συνηθίζει ο εγκέφαλος, τόσο πιο πολύ το ζητάει. Έτσι, χωρίς να το καταλάβουμε, πέφτουμε σε έναν κύκλο αναζήτησης επιβεβαίωσης που δεν έχει τέλος. Μια ασταμάτητη σύγκριση με τους άλλους, μια μόνιμη ανάγκη να αποδείξουμε ότι είμαστε αρκετοί. Όμως αυτή η ανάγκη δεν ικανοποιείται με εξωτερικά ερεθίσματα. Μόνο η εσωτερική δουλειά μπορεί να χτίσει πραγματική αυτοεκτίμηση.
Τα παιδιά και οι έφηβοι χρησιμοποιούν τα social media συχνά για να δημιουργήσουν μηχανισμούς αντιμετώπισης των δυσκολιών τους. Η ανάγκη να ανήκουν, να αποδεχθούν το σώμα τους, να νιώσουν σημαντικοί ή αγαπητοί, τους ωθεί να μετρούν την αξία τους με βάση την εικόνα που προβάλλουν. Η κριτική, ο εκφοβισμός, η σύγκριση με τα ιδανικά πρότυπα που προβάλλονται, μπορεί να δημιουργήσει βαθύ συναισθηματικό πόνο. Και ο πόνος αυτός καταλήγει να διαμορφώνει έναν τρόπο σκέψης που ακολουθεί το άτομο για χρόνια. Αν κάποιος βασίζει την αυτοεκτίμησή του στην εμφάνιση ή στην εξωτερική αναγνώριση, όταν κάτι αλλάξει, όπως ένα σωματικό χαρακτηριστικό ή μια κοινωνική θέση, η αυτοεκτίμηση γκρεμίζεται. Αυτό δεν συμβαίνει επειδή το άτομο δεν αξίζει. Συμβαίνει επειδή βασίζει την αίσθηση της αξίας του σε εύθραυστα θεμέλια.
Η ζωή όμως δεν χτίζεται πάνω σε εύθραυστα θεμέλια. Χτίζεται πάνω σε αποφάσεις. Και η πιο σημαντική απόφαση που μπορεί να πάρει ένας άνθρωπος είναι αν θα ζει σε ένα φιλικό ή ένα εχθρικό σύμπαν. Αυτή η απόφαση καθορίζει τον τρόπο που θα βλέπει τον κόσμο, τους ανθρώπους, τις δυσκολίες και τον ίδιο του τον εαυτό. Αν αποφασίσεις ότι ο κόσμος είναι εχθρικός, κάθε εμπειρία γίνεται απειλή. Αν αποφασίσεις ότι το σύμπαν είναι φιλικό, τότε αναζητάς νόημα, μαθήματα και ευκαιρίες. Και αυτό αλλάζει τα πάντα.
Τα social media συχνά ενισχύουν τη διάθεση να πιστέψουμε ότι ο κόσμος είναι εχθρικός. Όμως εδώ χρειάζεται να αναρωτηθείς από τι εξαρτάται τελικά η αυτοεκτίμησή σου. Αν εξαρτάται από την εικόνα σου, από τις επιτυχίες σου ή από τα σχόλια των άλλων, τότε δεν είναι πραγματική. Η πραγματική αυτοεκτίμηση χτίζεται όταν αναλαμβάνεις δράση. Όταν κάνεις κάτι που σε κάνει να νιώθεις ότι είσαι χρήσιμος, ικανός, αναγκαίος. Όταν προσφέρεις βοήθεια στους ανθρώπους. Όταν νιώθεις ότι συμβάλλεις. Η δράση είναι η γέφυρα ανάμεσα στο ποιος είσαι και στο ποιος μπορείς να γίνεις.
Όμως για να πάρεις δράση πρέπει πρώτα να ρυθμίσεις το νευρικό σου σύστημα. Όταν αναπνέεις κοφτά, όταν η ανάσα σου είναι ρηχή ή όταν ασυναίσθητα κρατάς την αναπνοή σου, το σώμα σου εισέρχεται σε κατάσταση άγχους. Το συμπαθητικό νευρικό σύστημα ενεργοποιείται και το σώμα σου νιώθει πως πρέπει να παλέψει ή να φύγει. Σε αυτή την κατάσταση ο εγκέφαλος δεν μπορεί να σκεφτεί καθαρά, δεν μπορεί να δει καθαρά, δεν μπορεί να πάρει καλές αποφάσεις. Αν αυτό συνεχιστεί για μεγάλο διάστημα, δημιουργείται ένα μοτίβο αναπνοής που ευνοεί την κατάθλιψη και τον θυμό. Η λύση βρίσκεται στην επανασύνδεση με το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα. Στην ήρεμη αναπνοή, στην αίσθηση ασφάλειας, στη συνειδητή χαλάρωση. Ο εγκέφαλος και το σώμα χρειάζονται χώρο για να θεραπευτούν.
Κάποιοι άνθρωποι κουβαλούν τραύματα που δεν προέρχονται μόνο από τις δικές τους εμπειρίες. Η επιστήμη δείχνει πως το τραύμα μπορεί να κληρονομηθεί μέσω DNA. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είμαστε καταδικασμένοι. Σημαίνει ότι έχουμε ευθύνη να σπάσουμε τον κύκλο. Να πάρουμε αποφάσεις που θα αναδιαμορφώσουν το νευρικό μας σύστημα και τη ζωή μας. Να επιλέξουμε συνειδητά ποιοι θέλουμε να είμαστε.
Και εδώ εμφανίζεται η μεγαλύτερη αλήθεια. Είναι σημαντικό να νιώθεις ότι είσαι αρκετός. Όχι όταν πετύχεις κάτι. Όχι όταν αλλάξει κάτι. Όχι όταν πάρεις επιβεβαίωση. Αλλά τώρα. Πολλοί κυνηγούν στόχους, πιστεύοντας ότι όταν τους κατακτήσουν θα νιώσουν επιτέλους ότι είναι αρκετοί, ότι είναι ευτυχισμένοι. Αλλά όταν οι στόχοι επιτυγχάνονται, το συναίσθημα δεν αλλάζει. Γιατί το συναίσθημα δεν εξαρτάται από τον στόχο. Εξαρτάται από το ποιος αποφασίζεις να είσαι κάθε μέρα.
Αν θέλεις να αλλάξεις το πώς νιώθεις, ξεκίνα με ευγνωμοσύνη. Η ευγνωμοσύνη είναι μία από τις πιο δυνατές καταστάσεις του ανθρώπινου πνεύματος. Δεν μπορείς να είσαι ταυτόχρονα ευγνώμων και θυμωμένος. Δεν μπορείς να είσαι ευγνώμων και φοβισμένος. Όταν νιώθεις ευγνωμοσύνη, το σώμα σου αλλάζει. Το νευρικό σου σύστημα αλλάζει. Και όταν επιλέγεις την αγάπη και την ευγνωμοσύνη, τότε η αλληλεπίδρασή σου με τους άλλους μεταμορφώνεται. Η σχέση με τους ανθρώπους γύρω σου αλλάζει. Γίνεσαι ένας άνθρωπος που χαρίζει ασφάλεια, καλοσύνη και ενέργεια.
Όμως η ευγνωμοσύνη δεν είναι παθητική. Είναι μια ενεργητική απόφαση ζωής. Αν θέλεις κάτι διαφορετικό, πρέπει να κάνεις κάτι διαφορετικό. Η αυτοαγάπη δεν είναι απλώς μια γλυκιά αποδοχή του εαυτού. Είναι η δέσμευση να κάνεις τη δύσκολη δουλειά για σένα. Να προσπαθήσεις σκληρά όταν δεν έχεις διάθεση. Να είσαι πρόθυμος να δοκιμάσεις κάτι καινούργιο, κάτι άβολο, κάτι που σε τρομάζει. Η αλλαγή και η εξέλιξη επιταχύνονται από τον πόνο. Ο πόνος είναι ένδειξη ότι κάτι μέσα σου θέλει να εξελιχθεί. Θέλει να ωριμάσει. Θέλει να απελευθερωθεί.
Δεν γίνεται να περιμένεις όλες τις συνθήκες να είναι τέλειες για να είσαι ευτυχισμένος. Η ευτυχία είναι εσωτερική υπόθεση. Κανένας άνθρωπος, καμία εμπειρία, κανένα επίτευγμα δεν μπορεί να σου δώσει ευτυχία, αν πρώτα δεν την καλλιεργήσεις μέσα σου. Κάθε τι που αξίζει στη ζωή συνοδεύεται από λίγη δυσφορία, λίγη προσπάθεια, λίγη αβεβαιότητα. Όμως αυτή είναι η μαγεία της ανθρώπινης φύσης. Με προσπάθεια έρχονται τα αποτελέσματα. Με δράση έρχεται η αλλαγή. Με αποφάσεις χτίζεται η ζωή.
Τα social media μπορούν να είναι εργαλείο ή παγίδα. Μπορούν να σου προσφέρουν έμπνευση ή να σου κλέψουν την αυτοεκτίμηση. Μπορούν να σου δώσουν βήμα ή να σε εγκλωβίσουν στη σύγκριση. Δεν είναι αυτά που καθορίζουν τη ζωή σου. Εσύ την καθορίζεις. Με το πώς σκέφτεσαι, με το πώς αναπνέεις, με το πώς αντιδράς, με τις αποφάσεις που παίρνεις. Και το μεγαλύτερο δώρο που μπορείς να κάνεις στον εαυτό σου είναι η δέσμευση να αναλάβεις τον έλεγχο.
Κοίταξε τη ζωή σου σήμερα. Δες τι σε πονάει. Δες τι σου προκαλεί άγχος. Δες πού χάνεις χρόνο και ενέργεια. Και ύστερα πάρε μια βαθιά ανάσα, σύνδεσε το σώμα σου με το παρασυμπαθητικό σύστημα που σου χαρίζει ηρεμία και αποφάσισε ότι αξίζεις μια ζωή με χαρά, νόημα και εσωτερική δύναμη. Η αλλαγή δεν θα έρθει από μόνη της. Η αλλαγή θα έρθει όταν εσύ αποφασίσεις να δράσεις.
Και σήμερα είναι η καλύτερη μέρα για να ξεκινήσεις.
Μάθε περισσότερα για τον έρωτα στην εποχή του internet
πατώντας ΕΔΩ